Dutch conference proceeding
Theunissen,
N.C.M.(2001) Arts-patiënt communicatie over therapietrouw. Colloquim
gehouden op 1 november voor de Faculteit Sociale Wetenschappen, Universiteit
Utrecht en op 13 november voor de afdeling Medische Psychologie van het
AMC te Amsterdam. En als voordracht tijdens een bijeenkomst 'onderzoek in
de Behavioral medicine', 14 dec 2001, Universiteit Utrecht.
| PDF |
extra
info |
conferentie link |
Abstract
Hieronder volgt een voorbeeld van een gesprek zoals dat regelmatig plaats vindt tussen patiënten met hypertensie (chronisch te hoge bloeddruk) en hun huisartsen:Patiënte: "Ik ben hier omdat ik een druk op mijn borst voel. Ik wil mijn bloeddruk laten controleren. Misschien is het omdat ik zoveel verdriet heb om de scheiding van mijn zoon."
Huisarts: [met empathie:] "Heeft u zoveel verdriet?"
Patiënte "Ach ja, ik vind het toch zo erg voor mijn zoon. Ik heb er zoveel verdriet over…."
Het lijkt in dit voorbeeld of de huisarts adequaat reageert op wat de patiënt zegt, maar dat is de vraag. In de uitlatingen van de patiënte zijn een aantal ideeën terug te vinden die zij waarschijnlijk over hoge bloeddruk heeft. Ten eerste legt ze een verbinding tussen druk op de borst en hoge bloeddruk. Bovendien veronderstelt ze een oorzaak voor druk op de borst of bloeddruk, namelijk: verdriet. De huisarts reageert empathisch op het feit dat de patiënte verdriet heeft. Dit kan natuurlijk geen kwaad, maar de huisarts laat hiermee de echte angst van de patiënte onbesproken. Te weten, de angst dat door het verdriet de bloeddruk weer hoger wordt. De huisarts had beter kunnen toelichten dat hoe erg en terecht haar verdriet ook is, het volgens de huidige medische inzichten de bloeddruk niet hoger maakt. Daarnaast had de huisarts kunnen uitleggen dat hoge bloeddruk niet gevoeld kan worden, dus ook niet door een druk op de borst. Zonder deze toelichting kan de patiënte misschien concluderen dat zolang ze verdriet heeft haar bloeddruk te hoog zal zijn. Misschien besluit ze dan ook dat gezonder eten even niets uitmaakt. Of dat ze voor de zekerheid maar een pilletje extra moet nemen. Of ze concludeert dat zodra ze geen druk op de borst meer voelt, dat dan de bloeddruk weer lager is, dus best wel een pilletje kan worden overgeslagen. We zullen het nooit te weten komen en de huisarts in het voorbeeld komt hier zeker niet achter.
Bovenstaande uiteenzetting is een illustratie van het belang van Leventhal’s Self-regulatory model of illness. Tijdens de voordracht zal worden bespoken welke rol dit model kan spelen bij het ter sprake brengen van therapietrouw. Daarbij worden gegevens gepresenteerd uit lopend onderzoek bij patiënten met hypertensie en hun huisartsen.